OBSESİF KOMPULSİF (TAKINTILI) KİŞİLİK YAPISI

Spread the love

Obsesif kompulsif kişilik yapısı insanın gelişim sürecinde, çocukluk döneminin anal yani özerklik dönemine takılıp kalması sonucu gelişmektedir.
Dikkat ve Kontrol obsesif kompulsif kişilik yapısının temel özellikleridir.Onaylanmayan bir dürtü ya da duygunun bastırılması birincil amaçtır.Dikkat ve kontrol ile dürtü ve duyguların kontrolü yanında çevrenin de kontrolü sağlanmış olur. Bu kişilerin aşırı kontrollü olmaları duygusal dalgalanmalarını da engeller ve onlara tek düze bir görüntü verir.
Aşırı kontrol obsesif Kompulsif kişilikleri olanların çok küçük yaşlarda öğrendikleri bir işlemdir. Bu kişilerin dışarıdan görülen uysallıklarına düşüncelerine saplanmasındaki inatçılıkları eklenir. İnatçı bir yapı, ayak direme, ve yolundan sapmama da bu kişilik yapısına özgü davranışlardır. Aşırı planlı ve hesaplıdırlar, kurallara ve ilkelere bağımlıdırlar, bunların taviz vermeden uygulanmasını isterler. Kural ve ilkeler konunun özünden daha önemlidir bu kişiler için. Yapılan bir işin özünden çok düzeni ve biçimi üzerinde dururlar. Kuralcılıkları, düzene aşırı önem vermeleri yakınlarını bıktıran ve onlara işkence yapan sadistik bir şekle dönüşebilir.
Bu kişilik yapısındaki kişilerde bazen “kararsızlık” hakimdir. İşi uzatma, yavaş yapma, ayrıntılara dalma ve kılı kırk yarma ilişkilerini özellikle de çalışmalarını engelleyen özelliklerdir.
Yaptıkları tartışmalarda, işlerde ve kişilerarası ilişkilerde yenilgiye katlanamazlar. Yenilgi ya da altta kalma kendi özgürlüğü ve gücünü kaybetme, bir aşağılanma anlamı taşır bu kişiler için. Güçlü ve her zaman her yerde her şeyin üstünde olmak tüm ilişkilerini belirleyen önemli özellikleridir. Genelde uysal, baş eğici, yumuşak ve aşırı saygılı görünümleri aldatıcıdır. Tüm kontrol eğilimleri, üstte kalma istekleri ve güçleri yüzeyde görünen uysallığın altında gizlidir. Narsisistik yani aşırı özsever duygularının davranışlarına eşlik etmesi onları zor katlanılır hale getirir. Aşırı Özsever sorunları olan obsesif kompulsif kişilikli olanlar yenilgiyi, alttan almayı, altta kalmayı ve güçsüzlüğü aynı zamanda bir değersizlik duygusu olarak yaşarlar. Bu durum başkalarını değersizleştirmeye çalışmalarından anlaşılır.Bu eğilimleri olan böyle bir kişinin başkalarını hatta kendi çocuklarını takdir etme, övme, değerini bilme ve beğenme yetileri çok zayıftır.
Yapılan işin başlıca amacını gözden kaçıracak denli ayrıntılar kurallar, sıralama, düzenleme, örgütleme ya da tasarlamayla uğraşıp dururlar. Aşırı doğrucudur, vicdanlıdır, ahlak ya da değer yargıları konusunda çok katıdır ve hiç esneklik göstermez. Özel bir değeri olmasa bile eskimiş ya da değersiz nesneleri elden çıkarmakta çok zorlanır. Hem kendisi hem de başkaları için çok cimridir. Parayı ilerde başa gelebilecek kötü durumlar için biriktirilmesi gereken bir nesne olarak görür. Bu kişiler çok katıdır ve aşırı inatçıdır.
Ancak bu kişilerdeki özellikler ağır kişilik bozulmalarına neden olmamışsa kişilerarası ilişkileri sağlamlaştıran, güven aşılayan, inancı pekiştiren bir görünüm de kazanabilir. Ölçülü bir düzen, aşırıya kaçmayan bir kontrolcülük, hazzı engellemeyen bir tutum onları başkaları tarafından beğenilen duruma getirebilir.
Obsesif Kompulsif Kilik yapısı oldukça dirençlidir. Tedavisinde içgörü kazandırmak önemlidir. Bu nedenle çözümleyici psikoterapiler uygulanmaktadır. Bu kişilerde zaman zaman OKB yani obsesif kompulsif bozukluk gelişebilir. Bu durumda OKB’ye yönelik tedavi de eklenmelidir.

Views

Bir cevap yazın