YAS TUTMA (MATEM) HASTALIĞI

Spread the love

İnsanlar değer verdikleri, sevdikleri ya da aralarında özel bir bağlantı bulunan birini kaybettiklerinde yas (matem) tutarlar. Bu durum evrensel bir durumdur. Herkesin yas tutma şekli de kendisine özgüdür.

Bir dünya

Her beyin ayrı bir dünyadır..

Yas tutma bazen sevilen birinin kaybıyla değilde bir makam, statü, iş kaybı ya da mal mülk kaybı sonrası da gelişebilir.

Yapılan araştırmalar ve gözlemler yas tutmanın bazı aşamalardan geçtiğini göstermiştir:

Yas tutmanın ilk aşaması inkardır. Bu dönemde kişi kaybını inkar eder.”Hayır ölmedi, ölemez, ölmüş olamaz, birazdan gelir” vb. gibi düşünceler bu döneme hakimdir.

Daha sonra kaybı yaşayan kişide bir öfke ortaya çıkar. Kendisine öfkelenir, kaybettiği kişiye öfkelenir, Tanrı’ya öfkelenir. Bu döneme öfke aşaması denir.

Bu öfke halinden sonra pazarlık dönemi dediğimiz bir dönem ortaya çıkar. Bu dönemde yas tutan kişi “Allahım namaz kılarsam geri getirirmisin, iyilik yaparsam belki geri gelir, keşke şunu yapmasaydım” vb. gibi düşüncelere sahiptir.
Bazı hastalarda depresyon hastalığında görülen belirtiler görülebilir. Bu dönem Depresyon dönemi olarak adlandırılır.

Son aşamada, kişi artık kaybını kabullenmeye başlar ve ölümün gerçek olduğunu ölen kişinin artık geri gelmeyeceğini içselleştirir. Bu aşamaya kabullenme aşaması denir.

Bazen ölen kişiyle arasında özel bir bağ olması halinde, ya da ölümün beklenmedik bir zamanda ve şekilde gelişmesi halinde, yas tutan kişi bu aşamalardan birine saplanıp kalır ve yas süreci doğal seyri dışına çıkar. Hastaların genel olarak saplandığı dönem “pazarlık” dönemidir. Bu durumda komplike yas dediğimiz yas tutma hastalığı başlamıştır. Bu durum ağır bir depresyona neden olabilir. Normalde yas süreci 6 aya kadar uzayabilir. Ancak yas tutma hastalığı yıllarca sürebilir ve bazen intahara sebep olabilir. Kişinin yeni ilişkiler geliştirmesini engelleyebilir. Bu nedenle yas tutma hastalığının tedavisi gerekmektedir.

PSİKİYATRİ UZMANI

Doçent Doktor Ali İrfan GÜL

Views

Bir cevap yazın

Hemen Ara